Een Duitse schoonmaakster was al 39 jaar in dienst. Volgens de cao eindigde haar arbeidsovereenkomst op het moment dat ze recht heeft op ouderdomspensioen of als ze 65 wordt. De werkgever laat haar keurig weten dat de overeenkomst eindigt op haar 65e verjaardag. Maar de werkneemster beroept zich op nietigheid van het ontslag vanwege leeftijdsdiscriminatie. De Duitse rechter bij wie de zaak voorligt, vraagt om pre-justitieel advies bij het Hof van Justitie.

Legitiem onderscheid naar leeftijd

Het Hof vond inderdaad dat het ontslag gebaseerd was op een onderscheid naar leeftijd, maar dat het geen verboden onderscheidt was. Het doel van het automatische einde van het contract is legitiem en het middel passend en noodzakelijk.
Daarbij speelt mee dat de clausule geen dwingend stelsel van pensionering instelt maar een contractuele manier van beëindiging van de arbeidsovereenkomst is.

Evenwicht op de markt

Het doel van de regeling is volgens het Hof een evenwicht tussen politieke-, economische-, sociaal demografische- en budgettaire redenen. De automatische beëindiging van een arbeidsovereenkomst is een middel dat passend en noodzakelijk geacht kan worden door de lidstaten.

Gewoonterecht

Eerder oordeelde een Nederlandse kantonrechter dat als er al sprake is van een gewoonterecht dat een arbeidsovereenkomst eindigt op 65-jarige leeftijd, dat gewoonterecht niet meer van deze tijd is. Zeker niet gezien de discussies over de verhoging van de pensioenleeftijd. Maar het Hof van Justitie oordeelt anders. Die ziet in het langdurig en wijdverbreide gebruik van regelingen over automatisch einde juist een aanleiding om het wel toe te staan. Het geeft de werkgevers een zekere flexibiliteit in het personeelsbeheer, en de werknemers een zekere arbeidsstabiliteit en uitzicht op een pensioen.

Na pensioen toch doorwerken

Van belang is nog dat volgens het Duitse recht de werkgever instemming van de werknemer moet hebben bij een beëindiging op een leeftijd die lager is dan de normale pensioenleeftijd. En dat het in Duitsland verboden is om iemand die na zijn pensioenleeftijd toch wil doorwerken, een arbeidsplaats te weigeren op grond van zijn leeftijd. Dat geldt voor de oude werkgever maar ook voor andere werkgevers.